Tablice z napisami – jak powstawały…

Dodano: 01.07.2011

Tablice z napisami były domeną nie tylko filmów niemych, ale także znajdywały zastosowanie podczas zagranicznej dystrybucji filmów dźwiękowych. Tablice mogły mieć zróżnicowany układ graficzny, niekiedy nawiązujący do fabuły filmu. Były wykonywane osobno, na mocno kontrastowym materiale, często o gorszych parametrach wytrzymałościowych. To m.in. z tego powodu większość taśm z tablicami została zachowana tylko we fragmentach lub wcale.

Napisy tekstowe wykonywano m.in. przez wkopiowanie, wytłoczenie lub wytrawienie ich na gotowej kopii pozytywowej.

Wkopiowanie napisów odbywało się na drodze fotochemicznej. Napisy czołowe, końcowe i dialogowe były przygotowywane na przezroczystych planszach, które fotografowano na silnie kontrastowym filmie. Po wywołaniu uzyskiwano „czarny szablon”, z którego wykonywano kopię – tzw. biały szablon. Biały szablon służył bezpośrednio do wkopiowania napisów do kopii pozytywowej.

Napisy tłoczone stosowano głównie w kopiach barwnych, np. wykonanych w Technicolor. W tym celu przygotowywano druki z tekstem, które przenosiło się sposobem chemigraficznym na mosiężne płytki. W ten sposób powstawały płytki z wypukłymi literami napisów tekstowych. Gotowe zakładano do specjalnej maszyny tłoczące, w której taśma była poddawana działaniu oparów powodujących spęcznienie i zmiękczenie warstwy emulsji. W zależności od rodzaju kopii używano do tego gorącej pary wodnej, roztworu amoniaku z alkoholem lub alkoholu z formaliną. Na tak przygotowanej warstwie emulsji wytłaczano kolejno na każdej klatce odpowiedni napis. Dla lepszego wytłoczenia głowicę maszyny podgrzewano.

W celu wytrawienia napisów na gotowej taśmie pozytywowej warstwę emulsji pokrywano woskiem, w którym tłoczono czcionki. Tak przygotowaną kopię poddawano działaniu rozpuszczalników wodnych, powodujących, w miejscach gdzie nie było wosku, zniszczenie obrazu, a tym samym powstanie przezroczystych napisów. W dalszej kolejności taśmę kąpano usuwając warstwę wosku.

Producenci filmu (w wersji eksportowej – jego dystrybutorzy) często umieszczali logo lub nazwę firmy w bordiurze tytułu lub w tablicach narracyjnych.

Z chwilą wprowadzenia dźwięku jednym z najważniejszych problemów była utrata międzynarodowego charakteru filmów. Film niemy w grze aktorskiej odwoływał się uczuć i gestów. Krótkie informacje podane w napisach były łatwe do przetłumaczenia i znakomicie uzupełniały to co pokazywano na ekranie. Film dialogowy w wersji niemej był niezrozumiały. Napisy wstawiane między ujęcia wydłużały film w nieskończoność. Wkopiowane zasłaniały część obrazu. Z tych powodów podejmowano próby produkcji filmów dla konkretnych krajów. W tych samych dekoracjach ale w różnych obsadach kręcono ten sam film. Niemniej jednak eksperyment nie powiódł się i po kilku próbach produkcji zaniechano.

Jednym ze sposobów ułatwienia rozumienia zagranicznych filmów jest umieszczenie napisów na obrazie, przy pozostawieniu oryginalnego dźwięku. Drugim zaś jest dubbing, czyli podkładanie pod obcojęzyczne dialogi tekstów tłumaczonych i nagranych przez aktorów w kraju.

Źródła: A. Kotecki, Kopie filmowe i ich eksploatacja, Warszawa 1964

Tagi: , , ,

Ten wpis został opublikowany 01.07.2011 o 09:11 i jest zaszufladkowany do kategorii Historia techniki filmowej.
12.07.2011 dodano przez:

Z jakich filmów pochodzą te napisy?

13.07.2011 dodano przez:

Pierwsza klatka filmowa (lewy, górny narożnik) pochodzi z filmu „Mogiła Nieznanego Żołnierza” (1927). Film ten został rok temu wydany przez FN na DVD – szczegółowe informacje na naszej stronie internetowej (http://www.fn.org.pl/page/index.php?str=53&id=459).
Druga klatka filmowa (prawy, górny narożnik) pochodzi z niezidentyfikowanego do tej pory filmu produkcji niemieckiej.
Trzecia klatka filmowa (lewy, dolny narożnik) pochodzi z filmu „Gdy Świat Grzeszny Woła” (1925).
Ostatnia klatka (prawy, dolny narożnik) pochodzi także z niezidentyfikowanego do tej pory filmu najprawdopodobniej produkcji francuskiej.

13.07.2011 dodano przez:

Jak niekompletne są kopie filmów: Ludzie bez jutra, Janko muzykant, Halka (1929), Rok 1863 i O czem marzą kobiety, które będą w projekcie NitroFilm.

14.07.2011 dodano przez:

Na chwilę obecną ciężko to jednoznacznie stwierdzić. Film „Ludzie bez jutra” zachował się w tylko jednym egzemplarzu, więc jego uzupełnienie nie będzie możliwe, ale długość tego materiału pozwala przypuszczać, że ubytki nie są zbyt duże i zdecydowana większość się zachowała.

„Janka Muzykanta”, „Rok 1863″ i „O czem marzą kobiety” uda się zrekonstruować w znacznym stopniu, może nawet w stu procentach, ale rzetelnych informacji na ten temat będziemy mogli udzielić dopiero po zeskanowaniu i szczegółowym zbadaniu wszystkich materiałów.

Co do „Halki” – tego na razie nie możemy jednoznacznie określić. Stan większości materiałów nie pozwalał dotychczas na ich przeglądanie ani kopiowanie, nie wiemy więc w jakim stopniu się pokrywają. Z pewnością zachowała się ponad połowa filmu.

15.07.2011 dodano przez:

Apropos, filmu Janko muzykant. Czy FN posiada nośniki z nagraniami dźwiękowymi do tego filmu. Czy będą one odświeżone cyfrowo. Ile kopii posiada FN tego filmu. Jakie zachowały się filmy z lat 1930-1932. Będę bardzo wdzięcnzy za odpowiedź

21.07.2011 dodano przez:

Niestety, nie mamy żadnych nośników z dźwiękiem do „Janka Muzykanta”. W zbiorach Filmoteki zachowały się trzy kopie tego filmu, niestety wszystkie trzy nieme.

Lista przedwojennych filmów znajdujących się w naszych zbiorach znajduje się na naszej stronie: http://www.fn.org.pl/page/index.php?str=405

01.09.2011 dodano przez:

W jakim stanie są Dusze w niewoli, Robert i Bertrand, Straszna noc, Tajemnica medalionu, Rok 1914 i inne z okresu 1929-1932