„Pałac na kółkach” i inne znaleziska

Dodano: 18.11.2013

Dziś od dawna obiecywany artykuł o fragmencie filmu „Pałac na kółkach”.

W 1977 roku do zbiorów Filmoteki trafiły dwa krótkometrażowe awangardowe filmy Gustawa Puchalskiego: Wizje obłąkanego i Zbrodniarz. Oba filmy zostały nam przekazane przez rodzinę ich reżysera, a zarazem odtwórcy głównych ról. Poza samymi filmami była też jedna mała rolka odrzutów – przeważnie niewykorzystanych dubli niektórych ujęć. Co ciekawe wśród nich znalazły się także pojedyncze ujęcia pochodzące w filmów fabularnych. Trudno dziś powiedzieć, czy znalazły się tam przez przypadek, czy może autor chciał je wykorzystać w swoich filmach awangardowych.

Wśród tych „ścinków” rozpoznałem pojedyncze ujęcia z filmów Wiatr od morza, Janko Muzykant, Księżna łowicka i Szpieg w masce. Jest także pięć ujęć, które najprawdopodobniej pochodzą z filmu Ryszarda Ordyńskiego Pałac na kółkach. Oto one:


 

Czy to rzeczywiście Pałac na kółkach? Najprawdopodobniej tak. Oznaczenia na krawędziach taśmy wskazują, że jest to taśma z 1932 lub 1952 roku.  Widoczny tu rodzaj zapisu ścieżki dźwiękowej stosowany był przez bardzo krótko na początku lat 30-tych, a więc rok 1952 odpada. Zostaje rok 1932, a więc właśnie rok produkcji Pałacu na kółkach. Za przemawia także obsada. Wśród widocznych tu osób można rozpoznać Zbyszka Sawana, Igo Syma, Karolinę Lubieńską i prawdopodobnie Kazimierza Krukowskiego. Taki zestaw aktorów pojawił się tylko w tym filmie. Widoczny na pierwszym kadrze napis CYRK także pasuje do tej układanki – film opowiada o życiu cyrkowców.

Wszystko wskazuje na to, że odnalazł się fragment zaginionego dotychczas filmu Pałac na kółkach. To bardzo dobra wiadomość. Szkoda tylko, że odnaleziony fragment liczy raptem kilka sekund.

Wszystko przed nami, reszta też kiedyś się znajdzie :)

Tagi: ,

Ten wpis został opublikowany 18.11.2013 o 08:18 i jest zaszufladkowany do kategorii Aktualności.
18.11.2013 dodano przez:

Dobre i to !, chociaż pojedyncze kadry :)

A tak na marginesie, to w związku z odnalezieniem ponad 1400 obrazów w Monachium u pewnego Pana. Wierzę że filmy zarekwirowane przez Urząd Propagandy III Rzeszy również nie zostały zniszczone.

18.11.2013 dodano przez:

Jestem przekonany, że przed nami jeszcze wiele sensacyjnych odkryć. Najlepszy dowód, ze filmy nadal się odnajdują. W samym XXI w. odnalazło się kilkanaście „nowych” filmów, m.in. (wymieniam z pamięci): Pruska kultura, Tajemnica pokoju nr 100, Szpieg, Ludzie bez jutra, Iwonka, Bitwa pod Racławicami, Wiatr od morza, Kocha, lubi, szanuje, Mały marynarz czy Płomienne serca.
Poza tym odnalazły się nowe kopie i fragmenty znanych dotychczas filmów. Większość z nich została objęta naszym projektem. Swoją drogą to właśnie dlatego powstał ten projekt :)

18.11.2013 dodano przez:

Mam nadzieje, że sie znajdzie. A co do fragmentu filmu, czy zapis ścieżki dźwiękowej można odczytać?

18.11.2013 dodano przez:

Tak, dźwięk da się odtworzyć, niestety jest słabej jakości.

18.11.2013 dodano przez:

Wspaniała wiadomość z tym „Pałacem na kółkach” :D Ja jednak chciałbym spytać o te fragmenty „Wiatru od morza”, „Janka Muzykanta”, „Księżnej łowickiej” i „Szpiega w masce”. Czy fragmenty tych filmów są znaczące, czy również tylko pojedyncze ujęcia?

19.11.2013 dodano przez:

Niestety, to także tylko pojedyncze ujęcia. A każdego filmu raptem po kilka. Ale kto wie, może akurat jakaś brakująca klatka się tam odnajdzie…

19.11.2013 dodano przez:

Miszol, czy istnieją jakiekolwiek przesłanki że istnieje jakaś niedostępna kopia „Gwiaździstej eskadry” ?, pytam bo w sieci można się natknąć na różne „dziwne” głosy że w Estonii trzeba szukać, a to że w Turcji odnaleziono i że nawet negocjacje trwają…… Wiadomo że to tylko internet, ale może jednak w jakimś ułamku to prawda ? pozdrawiam

19.11.2013 dodano przez:

Ja niestety na żadne tropy nie trafiłem, ale nie prowadziłem kwerend w zagranicznych archiwach. Jedyne co wiem, to że nasz naczelny filmograf od kogoś kiedyś słyszał, że podobno niedługo po wojnie ktoś ten film w Polsce widział.
To może być prawda. Niestety w niektórych przypadkach było i tak, że jakiś film przetrwał wojnę i dopiero po wojnie uległ zniszczeniu (spalił się, lub kopia została „zajeżdżona” na śmierć jeszcze przed powstaniem Centralnego Archiwum Filmowego). Mój znajomy pod koniec lat 40-tych kilkanaście (!) razy był na „Żołnierzu królowej Madagaskaru”. Co się stało z tą kopią – nie wiadomo. On to widział kilkanaście razy, nawet nucił mi jedną z piosenek. Dałbym się pokroić, żeby zobaczyć to chociaż raz…

19.11.2013 dodano przez:

Jeśli chodzi o dźwięk, kto co mówił i jakie padają słowa?

19.11.2013 dodano przez:

Trudno powiedzieć jakie słowa padają w dwu- lub trzysekundowym urywku… Tym bardziej, że na taśmie filmowej dźwięk jest przesunięty względem obrazu, więc na samym początku widać to, czego nie słychać, a na końcu słychać to, czego już nie widać. (jeszcze o tym nie pisałem, ale przygotowuję artykuł wyjaśniający dlaczego tak się dzieje). Kiedy w ten sposób następują po sobie powyrywane z kontekstu krótkie strzępy – robi się straszny mętlik. Słychać koniec jednego, widać już początek kolejnego, dźwięk jest urwany w pół słowa… Ciężko się w tym połapać, ale przejrzę (i przesłucham) to jeszcze raz i spróbuję coś z tego wyłuskać.
Ale najprędzej w grudniu, bo teraz mamy urwanie głowy z re-premierą i konferencją. Cierpliwości :)

21.11.2013 dodano przez:

witam
czy to prawda,że została odnaleziona” Iwonka”,czy można coś o tym znalezisku więcej się dowiedzieć?

21.11.2013 dodano przez:

Jasne! Napisałem o tym krótki artykulik: http://blog.nitrofilm.pl/2013/02/niezwykle-znalezisko/

25.11.2013 dodano przez:

dziekuję,to marzenie p.dyrektora filmoteki w paru procentach sie spełniło

07.12.2013 dodano przez:

Czy w zbiorach Filmoteki znajdują się inne kopie filmu „Książątko”, które mogłyby uzupełnić istniejącą, trochę wybrakowaną?

08.12.2013 dodano przez:

W Filmotece poza samym filmem mamy jeszcze zwiastun – podejrzewam, że fragment tego zwiastuna został użyty jako czołówka do filmu (przyzna Pan, że spis obsady jest trochę nietypowy). Muszę jeszcze sprawdzić, czy zwiastun zawiera jakieś brakujące sceny z filmu, ale rokowania nie są zbyt duże.
Trafiłem natomiast na pewien trop: prawdopodobnie w archiwum rosyjskim są dwa akty „Książątka”, nie ma jednak pewności, czy to na pewno ten film. Działamy :)

08.12.2013 dodano przez:

Czy archiwa rosyjskie chętnie udostępniają zaginione polskie filmy? ;)

09.12.2013 dodano przez:

Nie umiem odpowiedzieć… Ja osobiście nigdy nie miałem z nimi bezpośredniego kontaktu, jestem tu zbyt nowy:)
Ponad 50 przedwojennych polskich filmów dostaliśmy właśnie z archiwum moskiewskiego, ostatnio w 2004 roku trafiły do nas fragmenty filmów „Paweł i Gaweł”, „Płomienne serca” oraz „Szpieg”.
Niestety ostatnio zmarli dwaj panowie z tamtejszego archiwum, z którymi od lat się kontaktowaliśmy. Teraz pewnie relacje trzeba będzie poniekąd od nowa budować, ale kto wie, może z jeszcze lepszym skutkiem? :)

14.12.2013 dodano przez:

Możliwe jest że na dawnych Kresach np. w Wilnie czy we Lwowie w archiwach są polskie filmy przedwojenne?

15.12.2013 dodano przez:

Nie zajmuję się kontaktami z zagranicznymi archiwami, ale myślę że niestety jest to mało prawdopodobne. Na naszej ostatniej konferencji prelegent z Kijowa opowiadał, że z międzywojennej kinematografii ukraińskiej nie zachowało się prawie nic. Podobnie o dorobku kinematografii litewskiej mówiła tamtejsza historyk filmu przy okazji premiery „Pana Tadeusza”.
Nawet jeżeli jakieś filmy były w Wilnie czy we Lwowie, to najprawdopodobniej w czasie wojny lub w pierwszych latach powojennych zostały zgarnięte do Moskwy. Zresztą z archiwum moskiewskiego dostaliśmy kilka naszych filmów z napisami litewskimi (m.in. „Szpieg w masce”, „Kobiety nad przepaścią” czy „Jego ekscelencja subiekt”).